Alopecia areata: Wat is het en hoe herkent u het?

Wat is alopecia areata en wat zijn de symptomen?

Alopecia areata is een auto-immuunziekte. Hierbij ontstaat er een plaatselijke ontstekingsreactie rond de haarwortels. Dit zorgt vervolgens voor kale plekken op de aangetaste, behaarde lichaamsdelen. Deze auto-immuunziekte treedt meestal op in de hoofdhuid, maar aantasting van baard, wenkbrauwen en schaamstreek is ook mogelijk. De kale plekken kenmerken zich door een ronde of ovale vorm. In enkele gevallen bevindt alopecia areata zich ook in de nagels, dit uit zich in broosheid en afbrokkeling van de nagels. Alopecia areata is niet besmettelijk.

In ernstige gevallen (5 – 10%) valt al het hoofdhaar uit, ook wel alopecia totalis genoemd. Bij uitval van alle lichaamsbeharing spreken we van alopecia universalis, dit komt slechts bij 1 – 2% van de patiënten voor.

 

Bij wie treedt alopecia areata op?

Alopecia areata komt ongeveer bij 0,05 – 0,1% van de bevolking voor, ongeacht geslacht of leeftijd. Wel krijgen de meeste patiënten hun eerste kale plekken vóór het 40e jaar. Tevens is er sprake van een verhoogde kans, indien deze ziekte vaker in de familie voorkomt. Bij 1 op de 10 patiënten speelt erfelijkheid waarschijnlijk een rol.

 

Wat zijn de oorzaken?

De exacte oorzaken van alopecia areata zijn onbekend. Alopecia areata-patiënten lijden namelijk ook vaak aan andere auto-immuunziekten. Denk hierbij aan schildklieraandoeningen of bepaalde vormen van eczeem, allergieën en bloedarmoede.

Soms openbaart alopecia areata zich na veel stress, een infectie of gebruik van sommige medicijnen. Dit zijn geen oorzaken van de ziekte, maar deze factoren kunnen de ziekte mogelijk activeren.

 

Wat is het verloop?

Het verloop van alopecia areata is bij elke patiënt anders. Echter, bij 70 – 80% van de gevallen groeit het haar binnen 2 jaar weer terug. De ontsteking tast namelijk alleen de haren zelf aan, niet de haarwortels. Dus zodra de ontsteking geneest, keert de haargroei vaak terug.

De kans op terugkeer van de haren is helaas wel kleiner indien:

  • De haarscheiding op het hoofd aangetast is
  • De haaruitval al in de kindertijd begint
  • De patiënt ook lijdt aan andere auto-immuunziekten


Welke behandeling kan worden toegepast?

Omdat de oorzaak van alopecia areata nog onbekend is, is de beste behandeling ervoor ook nog onzeker. In eerste instantie wacht de arts daarom af of de haren terugkeren. Desondanks is behandeling wel direct mogelijk indien gewenst. De behandelmethode hangt af van het stadium waarin de alopecia areata-patiënt verkeert.

Dermatologen hanteren over het algemeen de volgende behandelingen:

  • Medicijnen: Corticosteroïden, Ciclosporine, Dithranol of Minoxidil
  • Lokale immuuntherapie
  • Gentherapie
  • Lichttherapie
  • Behandeling met ultraviolet
  • Prikkeltherapie
  • Psychodermatologie
  • Alternatieve geneeswijzen

Haartransplantatie wordt afgeraden, omdat de getransplanteerde haren mogelijk weer uitvallen.